İnsan Hakları Derneği Hatay Şubesi tarafından gerçekleştirilen “12 Eylül Askerî Darbe Mağdurları Konuşuyor” forumunda, 12 Eylül 1980 askerî darbesinin toplum ve bireyler üzerindeki ağır sonuçları, darbe dönemini bizzat yaşayan mağdurların tanıklıkları üzerinden ele alındı.
Forumda; gözaltı, tutuklama, işkence, kötü muamele, baskı, tehdit ve yıldırma politikalarının yanı sıra ifade, düşünce, örgütlenme ve seyahat özgürlüklerine getirilen ağır kısıtlamalar konuşuldu.
12 Eylül rejiminin yalnızca siyasal alanı değil, toplumun gündelik yaşamını, çalışma hayatını, eğitim ve üniversiteleri, basını, kültür ve sanatı, sendikal örgütlenmeyi ve toplumsal muhalefetin bütün alanlarını etkileyen sistematik bir baskı düzeni olduğu vurgulandı.
Forumda söz alan 12 Eylül mağdurları, yaşadıkları gözaltı ve cezaevi süreçlerini, işkence ve kötü muameleleri, yakınlarının yaşadığı baskıları ve darbenin yaşamlarında bıraktığı derin izleri kendi tanıklıkları üzerinden aktardılar. Bu tanıklıklar, geçmişte yaşanan hak ihlallerinin yalnızca istatistiklerden ibaret olmadığını; her bir sayının ardında yarım bırakılmış hayatlar, parçalanmış aileler, kaybedilen özgürlükler ve kuşaktan kuşağa aktarılan travmalar bulunduğunu bir kez daha ortaya koydu.
12 Eylül, yalnızca bir askerî müdahale olarak değil; hukukun askıya alındığı, temel hak ve özgürlüklerin sistematik biçimde sınırlandırıldığı, işkencenin ve cezasızlığın yaygınlaştığı bir dönem olarak ele alındı.
Forumda yapılan tanıklıklarla birlikte, geçmişle yüzleşmenin yalnızca geçmişi hatırlamak olmadığı; aynı zamanda bugün ve gelecekte benzer ihlallerin yaşanmaması için toplumsal hafızayı canlı tutmak, hakikatle yüzleşmek ve adalet talebini sürdürmek anlamına geldiği ifade edildi.
12 Eylül’ün üzerinden yıllar geçmesine rağmen mağdurların tanıklıkları hâlâ canlılığını koruyor.
Çünkü unutmak, yalnızca geçmişi silmek değildir; yaşananları görünmez kılmaktır.
Bizler biliyoruz ki hakikat susmaz, tanıklık unutulmaz.
12 Eylül’ü unutmadık, unutturmayacağız.
İşkenceyi, baskıyı, inkârı ve cezasızlığı unutmayacağız.
Hakikat, adalet ve özgürlük mücadelesini sürdüreceğiz.
İNSAN HAKLARI DERNEĞİ
HATAY ŞUBESİ
