İYİ Parti Hatay Milletvekili Şefik Çirkin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Dış İşleri Bakanı Hakan Fidan tarafından yazılı yanıtlanmak üzere soru önergesi verdi.
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Aşağıdaki sorularımın Anayasanın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince Dışişleri Bakanı Sayın Hakan FİDAN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Adnan Şefik ÇİRKİN
Hatay Milletvekili
Bakanlığınıza yönelttiğim 9/12/2025 tarih ve 7 / 37713 sayılı soru önergeme süresi içinde cevap verilmediğinden gelen kağıtlarda ilan edilmiştir.
Bahse konu önergemde, ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi ve Ankara Büyükelçisi Tom Barrack'ın Yunanistan merkezli Kathimerini gazetesine verdiği röportajda kullandığı “1919'dan beri ulus-devletler tarafından engellenmiş durumdayız. Her ülkenin farklı bir hükümet türü tarafından yönetilmesi fikri pek iyi işlemedi”, Kıbrıs sorunu hakkında “Sağlıklı bir vücudun ortasında apse barındıramazsınız” ifadelerine değinerek, Tom Barrack ile ilgili herhangi bir resmi protesto notası verilip verilmediğini sormuştum.
ABD Büyükelçisi Barrack aynı şekilde;
- Aralık 2025 tarihinde Doha Forumu kapsamında yaptığı değerlendirmelerde, Orta Doğu'da Batı tipi demokratik sistemlerin beklenen sonuçları vermediğini, buna karşılık monarşik yapıların ve güçlü liderlik modellerinin daha istikrarlı sonuçlar doğurduğunu ifade etmiştir.
- Nisan 2026 tarihinde Antalya Diplomasi Forumu kapsamında Belek'te yaptığı konuşmada ise, Arap Baharı sürecinin başarısızlıkla sonuçlandığını ileri sürerek, “işleyen tek sistemin güçlü liderlik rejimleri olduğu; bunun ya iyicil monarşiler ya da monarşik cumhuriyetler şeklinde tezahür ettiği” yönünde ifadeler kullanmıştır.
Yukarıdaki bilgiler doğrultusunda;
1. Bir büyükelçinin görev yaptığı ülkede yönetim biçimine ilişkin yönlendirici ve değer yargısı içeren ifadeler kullanması, Bakanlığınızca diplomatik teamüllere uygun görülmekte midir?
2. ABD Büyükelçisi Tom Barrack'ın, Türkiye'nin ulus-devlet yapısını ve sınırlarını hedef alan açıklamaları hakkında Bakanlığınız herhangi bir resmî protesto notası veya diplomatik girişimde bulunmuş mudur?
3. Tom Barrack'ın rutin haline getirdiği açıklamalarına devam etmesi halinde, ilgili diplomat hakkında “istenmeyen adam (persona non grata)” ilanı da dahil olmak üzere herhangi bir tasarruf gündeme gelecek midir?
4. ABD Büyükelçisinin Kıbrıs sorunu hakkında kullandığı “apse” benzetmesi ne anlama gelmektedir? Ülkemizi ilgilendiren bir konuda bir başka ülkenin müdahaleci yaklaşımı Bakanlığınızca diplomatik teamüllere aykırı olarak değerlendirilmiş midir?
