ÜRETİCİ KAN AĞLIYOR!
Hatay’ı Sadece Deprem Vurmadı!
Altınözü Zeytin Üreticisi Bahçesindeki Zeytini Toplamak İstemiyor..
Samandağ-Arsuz-Dörtyol-Erzin İlçelerinde Mandalina Ağacında Alıcı Bekliyor...
Hatay’da Üretici kan ağlıyor, kara kara düşünüyor. Son yıllarda yoğun bir şekilde Amik Ovası’na dahi pamuk yerine zeytin ve meyve diken çiftçi, üretici ağaçlarından zeytini ve meyveyi toplamak istemiyor. Dünya piyasalarındaki istikrarsızlık, ihracat yapılamaması, teşviklerin yetersizliği üreticiyi canından bezdirdi. Konuştuğumuz zeytinyağı tüccarları ihracaat yapamamaktan, üretici ürettiği malı maliyetine dahi satamadığından şikayet ediyor. Dünya piyasalarında, özellikle de Avrupa’da İspanya ve İtalya zeytinyağları piyasaya hakim durumda diyen üretici, üretim girdilerinin yüksekliği, yakıtın geldiği durum, maliyetleri katladı diyerek şaşkınlıklarını ifade ediyor. Avrupa Birliği üyesi olan İspanya ve İtalya’da 3 Euro olan zeytinyağı Türkiye’deki zeytinyağı pazarını tamamen olumsuz etkiliyor. Avrupa’ya ihracat şansımız kalmadı diyen üretici acil destek talebinde bulunuyor.
Altınözü zeytin üreticisi, ürettiği zeytini toplatamıyor. Zor şartlarda üretilmeye çalışılan zeytinin; yükselen mazot fiyatları, yükselen gübre fiyatları nedeni ile maliyeti karşılaması mümkün değil. Destekleme yok denecek kadar az. Ülkemizde resmen çiftçiye üretme deniliyor. Altınözü’ne özgü, farklı aromaya sahip, oldukça değerli “halhalı” denilen zeytin türü de yukarıda izah etmeye çalıştığımız nedenlerden ötürü yok olma tehlikesi ile karşı karşıya. Zira zeytin fidanlarının sürülmesi, gübrelenmesi ve toplatılması üreticiyi canından bezdirmiş durumda. Toplatmak için ürünün yarısını isteyen işçi yaşayabilmek için belki haklı. Ürünün yarısını toplatmak için veren üretici, gübreyi neyle alacak, zeytinlerini sürmek için mazotu nasıl alacak kara kara düşünüyor. Diğer bir konu da zeytinyağındaki “kesim” istikrarsızlığı. Normalde 4-5 kg.dan Bir kilogram zeytinyağı alınması gerekirken bu yıl 7-8 kg.dan Bir kilogram yağ alındığı ifade ediliyor. Yani doğal koşullar da üreticiyi vurmuş durumda.
Edindiğimiz bilgilere göre Türkiye’nin yıllık zeytinyağı üretim rekoltesi 500 bin ton civarında. Ülkemizin Tüketimi yaklaşık olarak 200 bin ton diyen üreticiler geriye kalan 300 bin ton zeytinyağının fazlalık olduğunu belirtiyor. Bir de geçen yıldan yapılamayan ihracat nedeni ile 200 bin ton zeytinyağı stoku düşünülürse 400-500 bin ton civarında zeytinyağı üreticinin, tüccarın elinde bulunacak. Hükümetin, ekonomi yönetimi üreticinin dünya pazarına açılabilmesi için bir an önce gerekli önlemleri alması gerekiyor. Yani teşvikler...
Zeytin Üreticisinden Sonra Narinciye Üreticisi de Hatay’da Dertli...
Hatay, Türkiye’nin narenciye (turunçgil) üretiminde Adana ve Mersin’in ardından 3’üncü sırada yer almaktadır. Hatay’da yıllık narenciye üretimi yıllara ve iklim koşullarına göre değişiklik göstermekle birlikte, yaklaşık 900 bin ton ile 1 milyon ton arasında gerçekleşmektedir. Yani Türkiye toplam narenciye üretiminin yaklaşık %20’si Hatay’da. İlimizde 305 bin dekarlık bir alanda narenciye üretimi yapılmaktadır.
Bilindiği gibi Hatay yaş sebze ve meyve ihracatında önemli merkez konumundadır. Bu duruma rağmen özellikle mandalina ütreticisi oldukça dertli durumda. Ağaçların başında 5 liraya alıcı bulamayan mandalina çarşı-pazarda 20-30 Tl.ye satılmaktadır. İhracatta da gerekli ilgiyi göremeyen mandilana üretici tarafından ağaçlarından toplatılmak istenmemektedir. Bahçelerin sürülmesinden, gübrelenmesine, toplatılmasından pazara nakliyesine kadar üretim girdileri hesaplanırsa 5 TL. olan mandalina nasıl toplanacak diyen üretici meyveleri dalında bırakmak daha iyi görüşünde.
Hatay Büyükşehir Belediyesi 100 ton Mandalinayı üreticiden alarak okullara, öğrencilere ücretsiz dağıttı.
Çözüm olabilir mi? Yapılan dağıtım üreticiyi kurtarır mı? tabi ki hayır. Yukarıda yıllık üretimi yazdık. 1 milyon ton narinciye üretimi yanında 100 ton devede kulak gibi bir şey! olsa gerek. Konu belediyenin öğrencilere mandalina dağıtımı ile çözülebilecek kadar basit değil. İç piyasada narinciye tüketiminin arttırılması dahil, ihracat teşvik edilmelidir. Hükümetin ürün girdileri başta olmak üzere, desteklemeleri arttırması şart. Bunun yanında kendi ülkemizde üretimi yapılan bütün ürünlerin ithalatına kısıtlama getirilmeli, üretici desteklenmelidir. Örneğin okullarda ücretsiz (Milli Eğitim Bakanlığı tarafından) meyve suları dağıtımı yapılmalıdır. Fabrikalarda işverenlerin işçilerine meyve suyu dağıtması teşvik edilmelidir.
Kısacası Türkiye üreticisinin ürettiği bütün ürünlerin ihracatı teşvik edilerek üretici desteklenmeli, iç piyasada tüketim teşvik edilmeli, ithalatlara kısıtlamalar getirilmeli, üretim girdileri ucuzlatılmalı, desteklemeler arttırılmalıdır.